Και τώρα “φάρμακα” Σαμαρά: Μεγάλο πλήγμα στην υγεία των φτωχών

photo25Η υγεία των πολιτών και μάλιστα των πιο φτωχών θα είναι το μεγάλο θύμα της κατάργησης της δημόσιας περίθαλψης στην Ελλάδα, αποτέλεσμα των σκληρών μέτρων λιτότητας που εφαρμόζονται και της κατάργησης του ΕΟΠΥΥ ως παρόχου υγείας. Όπως επισημαίνει και η μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ελλάδα έχει ήδη σημειωθεί η μεγαλύτερη μείωση δαπανών υγείας στην Ευρώπη καθώς, το διάστημα 2009-2011, καμία άλλη χώρα δε μείωσε τις δαπάνες υγείας πάνω από 10%.

Η μείωση των δαπανών έχει ήδη εμφανείς συνέπειες στα νοσοκομεία κυρίως όσον αφορά την αδυναμία των ασθενών να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας ειδικά όταν πάσχουν από σοβαρές ασθένειες οι οποίες χρήζουν άμεσης νοσηλείας.

Η κατάσταση θα χειροτερεύσει δραματικά δεδομένου ότι η κατάργηση του ΕΟΠΥΥ ως δημοσίου παρόχου υγείας θα οδηγήσει τους ασφαλισμένους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα και σταδιακά στην αδυναμία πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης που επικρατεί ήδη στον χώρο της υγείας είναι π.χ. ότι, όπως, παρατηρούν γιατροί του Θεαγενείου Νοσοκομείου στην Θεσσαλονίκη (του μόνο νοσοκομείου που παρέχει εντελώς δωρεάν υπηρεσίες υγείας σε καρκινοπαθείς), οι ασθενείς προσέρχονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο  είτε λόγω της έλλειψης ασφάλισης είτε λόγω ανεργίας και άλλων οικονομικών προβλημάτων που τους οδηγούν να «υποτιμούν» την σοβαρότητα της ασθένειάς τους. Το αποτέλεσμα είναι τα περιστατικά να αναλαμβάνονται σε στάδιο που δεν επιδέχονται χειρουργείο παρά μόνο χημειοθεραπεία .

Αλλά και για τους ασφαλισμένους το μέλλον προβλέπεται δυσοίωνο. Μέχρι σήμερα κάποιος ασθενής πήγαινε στον ΕΟΠΥΥ και στην περίπτωση που η διάγνωση αφορούσε ογκολογική πάθηση, ο ίδιος ο γιατρός μεσολαβούσε για ραντεβού στο Θεαγένειο προκειμένου ο ασθενής να προχωρήσει στις κατάλληλες εξετάσεις. Με την κατάργηση του ΕΟΠΥΥ η διαμεσολάβηση αυτή χάνεται, οι ουρές στο νοσοκομείο θα αυξηθούν και οι ασθενείς θα αναγκαστούν να καταφύγουν σε ιδιωτικούς φορείς. Σήμερα η συμμετοχή του ασφαλισμένου στα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα είναι 15% για την διάγνωση  και 30% για την αγωγή ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί από την στιγμή που το παιχνίδι πλέον θα παίζεται μεταξύ μεγάλων ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων που μελλοντικά θα μετατραπούν σε μονοπωλιακά καρτέλ.  Αναφορικά με την παροχή φαρμάκων στο Θεαγένειο πληροφορίες ήδη κάνουν λόγο ότι για τον Δεκέμβριο ο προϋπολογισμός θα μειωθεί στο ¼ .

Φάρμακα ακριβά για τους φτωχούς, φτηνά για τους πλούσιους

Δραματική προβλέπεται η κατάσταση και στα φάρμακα παρά τις αποπροσανατολιστικές εξαγγελίες του Υπουργού Υγείας για μείωση των τιμών. Ήδη το 28% των πολιτών σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) αναγκάζεται να διακόψει τη φαρμακευτική του αγωγή λόγω οικονομικής αδυναμίας. Οι προεξαγγελλόμενες μειώσεις αφορούν ένα πολύ μικρό ποσοστό φαρμάκων που δεν ξεπερνούν τα 100 φάρμακα (αφορούν τα φάρμακα που διακινήθηκαν από 1/1/2012 -στο σύνολο 16 δραστικές ουσίες) ενώ το 80% των φαρμάκων που διακινούνται από μεγάλες πολυεθνικές και διατηρούν ακόμη την πατέντα τους  παραμένουν και θα παραμείνουν ακριβά.

Επιπλέον η  ιδιωτική φαρμακευτική δαπάνη, δηλαδή η συμμετοχή του ασθενούς, αυξήθηκε σήμερα είτε λόγω της αύξηση της συμμετοχής στο κόστος του φαρμάκου, είτε λόγω της αύξησης των φαρμάκων που δεν συνταγογραφούνται και δεν καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ (αρνητική λίστα).

Η αλλαγή αυτή επήλθε σε ένα μεγάλο βαθμό όταν εισήχθησαν δύο τιμές στο φάρμακο, η ασφαλιστική τιμή και η λιανική. Ο ασφαλισμένος υποχρεώθηκε να συμμετέχει κατά το ήμισυ στη διαφορά μεταξύ ασφαλιστικής τιμής και λιανικής ποσοστό που αυξήθηκε μεσοσταθμικά από12% το 2012 σε 24%.  Σε πολλές περιπτώσεις ο ασφαλισμένος αναγκάζεται ουσιαστικά να καταβάλει ολόκληρη την τιμή του φαρμάκου λόγω της μεγάλης διαφοράς μεταξύ των δύο τιμών. Συν τοις άλλοις ο ασφαλισμένος υποχρεούται από την 1/1/2014  να καταβάλει 1 ευρώ «χαράτσι» σε κάθε συνταγή ενώ η συμμετοχή του για την συνταγογράφηση σε ιδιώτη γιατρό ανέρχεται στα 10 ευρώ.

«Ήδη η κίνηση στα φαρμακεία είναι μειωμένη» λέει ο φαρμακοποιός Σπυρίδης Γιώργος. «Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι η κίνηση καθορίζεται από την μέρα της καταβολής της σύνταξης και για τρεις τέσσερις μέρες. Τις υπόλοιπες μέρες η κίνηση είναι φανερά μειωμένη καθώς ο ασθενής αδυνατεί να καταβάλει την συμμετοχή του στο φάρμακο αναγκάζεται είτε να δανείζεται από τον φαρμακοποιό, είτε να κάνει υπομονή με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της θεραπείας του με ότι αυτό συνεπάγεται για την υγεία του» σημειώνει ακόμη.

Η οριζόντια μείωση των τιμών των φαρμάκων δεν θα οδηγήσει απαραίτητα σε θετικά αποτελέσματα. Αντίθετα μπορεί να προκαλέσει το φαινόμενο της υποκατάστασης. Επειδή η Ελλάδα αποτελεί χώρα αναφοράς για μεγαλύτερες αγορές (Βραζιλία, Τουρκία) η οριζόντια μείωση της τιμής  κάποιων φαρμάκων σε μεγάλα ποσοστά ενδέχεται να οδηγήσει τις μεγάλες εταιρείες να προχωρήσουν στην απόσυρση τους με αποτέλεσμα οι γιατροί να αναγκαστούν να συνταγογραφούν ακριβότερα φάρμακα. Επιπλέον μεγάλος είναι ο κίνδυνος οι εταιρείες να  εκβιάζουν τα νοσοκομεία με τους ήδη μειωμένους προϋπολογισμούς για φάρμακα που δεν έχουν χάσει την πατέντα τους, φαινόμενο που παρατηρήθηκε ήδη τους προηγούμενους μήνες σε αρκετά νοσοκομεία της χώρας.

Με την τροπολογία που ψηφίστηκε εισάγεται η «δυναμική» (μειοδοτούμενη) τιμολόγηση στα φάρμακα δηλαδή η λογική του κέρδους με επιπτώσεις στην ασφάλεια του φαρμάκου, γενοσήμου ή μη. Οι τιμές θα καθορίζονται από τις εταιρείες και σε πολλές περιπτώσεις για τα γενόσημα θα διαμορφώνονται λόγω ανταγωνισμού σε χαμηλότερα επίπεδα χωρίς όμως αναγκαστικά να κατέχουν την απαιτούμενη ποιότητα. Μεγάλος είναι ο κίνδυνος να δημιουργηθούν κατηγορίες στην ποιότητα των φαρμάκων ακόμη και των γενοσήμων, μιας και ο ΕΟΦ είναι υποστελεχωμένος με αποτέλεσμα να αδυνατεί να πραγματοποιήσει ουσιαστικούς εργαστηριακούς ελέγχους με αυτοψία στους χώρους παραγωγής και έτσι να περιορίζεται μόνο σε  γραφειοκρατικούς στην ουσία έλεγχους. Χαρακτηριστικό της υποστελέχωσης και συνεπώς της αδυναμίας ουσιαστικού ελέγχου είναι ότι ο ΕΟΦ απασχολεί μόνο 160 άτομα προσωπικό, όταν στην Ελβετία ο αντίστοιχος οργανισμός απασχολεί 500 εργαζόμενους.

Σταυρούλα Πουλημένη

Πηγη