Θανάσης Τσολακίδης: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ

Τους τελευταίους  μήνες όλο και περισσότερο  απασχολεί την κοινή γνώμη, η ατζέντα του Υπουργείου Πολιτισμού.  Φαίνεται ότι  υπάρχει  μεγάλη σπουδή να αξιοποιηθεί η συγκυρία του εγκλεισμού. Όπως επίσης  και το ότι στον τομέα κυρίως των μνημειακών χώρων και των μουσείων, ενυπάρχουν τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Για τα δύο τελευταία νομοθετήματα, το δανεισμό πολιτιστικών θησαυρών και το καθεστώς διοίκησης των μουσείων,  υπήρξαν έντονες αντιδράσεις κι απ’ τον πολιτικό κι απ’ τον επιστημονικό και υπαλληλικό κόσμο. Πιο σοβαρές υπήρξαν βέβαια, για το μείζον ζήτημα των αρχαίων του σταθμού Βενιζέλου, που οδηγεί  την  κυβέρνηση σε διεθνή επιστημονική απομόνωση και τη στρατηγική της, για το εν λόγω θέμα  σε αδιέξοδο. Πρώτη φορά διαφαίνεται πολιτική φθορά, σε μια πόλη κάστρο του συντηρητισμού.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να εξυπηρετήσει  τους στενούς φιλικούς της επιχειρηματικούς  κύκλους, που της υποδεικνύουν   και την πολιτική,  αλλά και να τους  διευρύνει  με νέους  που θα  εγκαθιδρυθούν αν υπάρξει χώρος.  Υποστηρίζει ότι  είναι θέμα εξωστρέφειας και οικονομικής ανάπτυξης.

Ενώ ο αντίλογος φαίνεται εύκολος, κατά τη γνώμη μου χωλαίνει, γιατί τον κατατρέχει το άγος του συντεχνιασμού. Για να πείσεις την  κοινή γνώμη πρέπει και  να είσαι και να φαίνεσαι ακέραιος.

Είναι η ώρα να συζητηθεί μια ρηξικέλευθη, για μένα, πρόταση: ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ,  ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ , ΜΟΥΣΕΙΑ,  ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ.

Εγγυητές της πολιτιστικής κληρονομιάς μας, στην πρώτη γραμμή, το δημόσιο και οι υπάλληλοί του.  Αλλά, ….άκουσα και διάβασα σε ραδιόφωνο και εφημερίδες, και δεν πίστευα στ’  αφτιά μου και τα μάτια μου, πριν πέντε έξι χρόνια, εκπροσώπους των υπαλλήλων του Υπουργείου Πολιτισμού, να ζητούν μετ’ επιτάσεως αυξήσεις στην τιμή των εισιτηρίων  εισόδου, στους εν λόγω  χώρους. ΣΟΚ. Ήταν σαν να απαιτούσαν μεγαλύτερη λαϊκή φορολόγηση οι εφοριακοί, περισσότερους δασμούς οι τελωνειακοί,  μεγαλύτερο παράβολο οι υπάλληλοι των ΚΤΕΟ,  οι δάσκαλοι  να έκαναν αγώνα  για κατάργηση της δωρεάν παιδείας και οι γιατροί να ζητούσαν  θέσπιση εισιτηρίου – ή αύξηση του 5ευρου, τον καλό τον καιρό- στα δημόσια νοσοκομεία. ΚΑΤΑΝΤΙΑ!

Ο λόγος;  φυσικά υπήρχαν και αποκαλύφτηκαν προκλητικά συντεχνιακά προνόμια, συνδεόμενα ευθέως με τα έσοδα από τα εισιτήρια,  που ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ διόρθωσε ως   κυβέρνηση.

Για να αποφύγουμε την εσωστρέφεια και τις ατέρμονες αντεγκλήσεις: είναι δεν είναι αλήθεια τα παραπάνω, μία είναι η λύση: Αγώνας των υπαλλήλων του υπουργείου και των ανθρώπων της τέχνης και φυσικά όλου του λαού, για δωρεάν πρόσβαση στους αρχαιολογικούς,  μνημειακούς και μουσειακούς χώρους που αποτελούν περιουσία του δημοσίου.

Πώς επιτρέπει μια δημοκρατία, μια κοινωνία, με ποια  ηθική, να απαγορεύεται η είσοδος σε έναν πολίτη  στο μνημείο της Ακρόπολης,  επειδή δεν έχει χρήματα; Ποιους αποκλείει; Αυτούς που θα ‘χε κάθε συμφέρον να οδηγήσει εκεί; Ποιος χάνει τελικά;

Οραματιζόμαστε  αρχαιολογικούς χώρους γεμάτους ζωή, νέους να δίνουν ραντεβού και να ερωτεύονται πάνω στις πέτρες που μιλάν, ανάμεσα στ’ αγάλματα και τις ζωγραφιές, σ’ αυτά που ο Μακρυγιάννης, μας προέτρεψε να μην δεχτούμε να τ’ ανταλλάξουμε για κανένα τίμημα.

Οραματιζόμαστε τους παρίες της κοινωνίας μας, συμμέτοχους στο πολιτιστικό γίγνεσθαι, στην πορεία τους να πάψουν να είναι παρίες, τους ξένους επισκέπτες να εκπλήσσονται  από τη θέρμη της ελληνικής φιλοξενίας, να αισθάνονται ότι αυτή η κληρονομιά είναι και δική τους , ότι εδώ στην Ελλάδα συμβαίνει κάτι το διαφορετικό, το όμορφο, ότι η κοιτίδα της φιλοσοφίας και του ανθρωπισμού δεν έχει μόνο παρελθόν αλλά παρόν και μέλλον,  ότι η Ελλάδα είναι φάρος πολιτισμού για όλη την οικουμένη.

Όχι ανταγωνιστικά. Το ίδιο πρέπει να συμβεί σ’ όλο τον κόσμο.

Η γοητεία που ασκεί  η ιστορία, οι «πέτρες», τ’ αγάλματα, τ’ αγγεία και οι παραστάσεις τους, οι χαραγμένες με σφυρί και καλέμι λέξεις στα  μάρμαρα,  η φορεσιά του παππού, στην ανθρώπινη ψυχή εξηγείται δύσκολα, ακουμπά τα τρίσβαθά της και απελευθερώνει  κρυφές δημιουργικές δυνάμεις, εξανθρωπίζει την κοινωνία .

Ρομαντικό;  Ίσως. Ουτοπικό; Όχι.

Το σίγουρο είναι ότι κάθε επένδυση σ’ αυτή την κατεύθυνση θα αποφέρει πολλαπλάσιο κέρδος – και οικονομικό –  στην ελληνική κοινωνία.

ΥΓ.1 Πάγια θέση σ’ ένα ευνομούμενο κράτος πρέπει να είναι η μη ύπαρξη προνομίων σε οποιαδήποτε κατηγορία υπαλλήλων του.  Στη χώρα μας σήμερα υπάρχει πεδίο  δόξης λαμπρό, δυστυχώς.

ΥΓ.2 Είχα την τύχη να γευθώ την υπέροχη «φιλοξενία» ενός εκ των ομορφότερων  μουσείων του κόσμου, του Palais desBeaux Arts των Βρυξελλών, ως αποσπασμένος δάσκαλος στα ελληνικά σχολεία του Βελγίου. Χωρίς είσοδο, πέρασα μόνος, πριν έρθει  και  η οικογένειά μου, δεκάδες ώρες των πρώτων  μου ημερών στη χώρα, απέναντι  από αριστουργήματα του Ρούμπενς , του Ντελακρουά και τόσων άλλων. Θυμάμαι την ατμόσφαιρα, τη μυρωδιά του χώρου, ότι όσοι έμπαιναν μέσα άλλαζαν, γαλήνευαν, ημέρευαν. Μαγεία! Και πήγα και ξαναπήγα με φίλους και παιδιά να τους δείξω αυτά που θάμπωσαν τα μάτια μου. Μέχρι που μπήκε εισιτήριο…  Ανακάλυψαν και οι Βέλγοι το μήνα που θρέφει τους έντεκα… Τώρα μαθαίνω ότι βασική αιτία της ανθρωποθυσίας στη χώρα λόγω κοροναϊού είναι η συρρίκνωση του άλλοτε καυχήματός τους, του δημόσιου συστήματος υγείας τους.

ΥΓ3 Με λαχτάρα στον αρχαιολογικό χώρο της Σαμοθράκης, μάλλον το 1992,  με τον αγαπημένο μου φίλο Πατρίκ, Γάλλο ελληνολάτρη (στη Γαλλία φωνάζει τους φίλους του για να γιορτάσουν με ελληνικούς μεζέδες και  μουσική  το ελληνικό Πάσχα και την 25η Μαρτίου!). Μας ανακοινώνουν την τιμή…  Κοιταχτήκαμε και δεν μπήκαμε…

Τσολακίδης Θανάσης, δάσκαλος