Μια περίεργη σιωπή

Της Μαρίας Κώστογλου

Ένας μήνας και πλέον πέρασε από τη στιγμή που η χώρα μπήκε σε lock down ενώ μήνας συμπληρώνεται και από τη στιγμή που στην Ξάνθη επιβλήθηκαν αυξημένα μέτρα. Σε όλο αυτό το διάστημα ωστόσο αυτό που κυριάρχησε ήταν μια περίεργη σιωπή. Μάταια Μέσα Ενημέρωσης και Πολίτες αναζητούσαν πηγές πληροφόρησης για τους λόγους οι οποίοι οδήγησαν στην απόφαση απαγόρευσης κυκλοφορίας. Και μόνο όταν εντοπίστηκε κρούσμα σε παιδάκι του Δροσερού παρατηρήθηκε μια άνευ προηγουμένου κινητικότητα. Ελικόπτερα, Χαρδαλιάς, ΕΟΔΥ, κάμερες. Με κρατημένη την ανάσα όλη η πόλη περίμενε τις ανακοινώσεις. Και μόλις αυτές έγιναν και πάλι το πέπλο σιωπής τύλιξε την περιοχή. Στο νοσοκομείο σήμανε σιωπητήριο. Το ίδιο σε Δήμο και Περιφέρεια. Και τα σενάρια έδωσαν και πήραν, ο φόβος εξαπλώθηκε, οι συνωμοσιολογίες διαχύθηκαν. Βαρύ επιδημιολογικό φορτίο μας είπαν χωρίς κανείς να μας εξηγήσει τι σημαίνει αυτό. Και οι όποιες φωνές που ζητούσαν εκτεταμένα τεστ προκειμένου αποτυπωθεί η κατάσταση στην Ξάνθη κατεπνίγησαν. Συσκέψεις για την πανδημία χωρίς τη συμμετοχή του ιατρικού συλλόγου. Μέτρα χωρίς μια εξήγηση παρά μόνο το κούνημα του δάχτυλου. Τα κακά παιδιά που πρέπει να συμμορφωθούν.

Τα δύσκολα ωστόσο, μας λένε, περνάνε. Περνάνε; Και εδώ χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτή η απέραντη σιωπή. Η επόμενη ημέρα έρχεται και στην Ξάνθη. Μια Ξάνθη με αποβιομηχάνιση, χωρίς τριτογενή τομέα, με αυξημένα ποσοστά ανεργίας, με μια οικονομία που στηρίζεται πρώτιστα στην μικρομεσαία επιχείρηση. Η επόμενη ημέρα έρχεται. Πώς θα βρει όμως τον τόπο; Καθ’ όλη την διάρκεια της κρίσης της πανδημίας οι φορείς έλαμψαν δια της σιωπής τους. Και φάνηκε για άλλη μια φορά πόσο γυμνοί είναι. Η απορία όλων σήμερα είναι πότε θα ανοίξει η συζήτηση για την επόμενη μέρα. Και πώς θα είναι αυτή. Επιμελητήριο, ΟΕΒΕ, Εμπορικός Σύλλογος μοιάζουν να μην έχουν ιδέα για το πού πηγαίνουμε και αναμένουν απλώς τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης. Το ίδιο Δήμος και Περιφέρεια. Από την πρώτη ημέρα του lock down μια σοβαρή αντιμετώπιση όφειλε να ασχοληθεί με τις επιπτώσεις και πώς αυτές θα αμβλυνθούν. Όφειλε να ανοίξει τη συζήτηση με μικρομεσαίους και εργαζόμενους για την ημέρα που θα επανεκκινούσε η οικονομία. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν έγινε ή τουλάχιστον κανείς δεν ενημερώθηκε. Γεγονός που δημιουργεί εύλογα τον τρόμο πως μια περιοχή, που ούτως ή άλλως καταγράφει τους χαμηλότερους δείκτες, βρίσκεται πλέον μπροστά στο χείλος της καταστροφής. Πόσες επιχειρήσεις θα καταφέρουν να ανοίξουν και πάλι; Πόσοι εργαζόμενοι θα πάρουν πίσω τη δουλειά τους και με ποιους όρους; Ερωτήματα που φαίνεται δεν απασχολούν κανέναν και το βλέμμα όλων βρίσκεται απλώς στο αν τηρούνται τα μέτρα. Κάποιος όμως ξέχασε να τους ενημερώσει πως αυτά κάποια στιγμή θα αρθούν και η αμείλικτη πραγματικότητα θα βρεθεί μπροστά τους. Μπροστά μας. Μια πραγματικότητα στην οποία οφείλουν να δώσουν απαντήσεις με συγκεκριμένο σχέδιο διαφορετικά ακυρώνουν τον θεσμικό τους χαρακτήρα.

Μέσα από αυτή την κρίση βέβαια αναδύθηκε και ένα άλλο τεράστιο θέμα. Αυτό της ανάπτυξης. Η πανδημία απέδειξε αυτό που ορισμένοι έλεγαν εδώ και χρόνια. Ότι αυτός ο τόπος δεν μπορεί να στηριχθεί στον τουρισμό. Χρειάζεται άλλη παραγωγική βάση. Ωστόσο οδικοί χάρτες και αναπτυξιακά σχέδια είχαν ως εύκολη λύση την τουριστική ανάπτυξη. Μ’ αυτά και μ’ αυτά άφησαν τον τόπο χωρίς σοβαρές υποδομές και κυρίως χωρίς όραμα για το πού βαδίζουμε. Το συμπέρασμα που βγαίνει αβίαστα είναι η ανάγκη για ανασυγκρότηση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα, σε σύμπνοια βέβαια και αναλογικότητα με τον τριτογενή, αξιοποιώντας και τις δυνατότητες της τεχνολογικής επανάστασης. Έστω και καθυστερημένα η συζήτηση πρέπει να ανοίξει γιατί έχουμε χάσει πολύ δρόμο τον οποίο πρέπει να κερδίσουμε. Επιτέλους οι θεσμοί αυτού του τόπου θα πρέπει να αρθούν στο ύψος των δύσκολων περιστάσεων και να πάψουν να ασχολούνται μόνο με δημόσιες σχέσεις. Αν δεν μπορούν πρέπει να κάνουν ένα βήμα πίσω και να παραδώσουν την σκυτάλη σε πιο ανοιχτά μυαλά. Η Ξάνθη δεν μπορεί να βγει από αυτή την κρίση με τα 800αρια. Ούτε με τα σκόιλ ελικίκου. Η Ξάνθη σήμερα χρειάζεται συνεργασίες. Ανοιχτά μυαλά και ανθρώπους με ιδέες. Χωρίς κομματικές, συντεχνιακές και ταξικές παρωπίδες. Αν η Ελλάδα ολόκληρη παραπαίει η περιοχή μας σέρνεται. Η περίεργη σιωπή λοιπόν και εδώ θα πρέπει να σταματήσει και να αρχίσει να αρθρώνεται ένας ορθός λόγος.

Κλείνοντας δεν μπορώ να μην σταθώ στην περίεργη σιωπή της ενημέρωσης. Όχι δεν μιλώ για την ενημέρωση που αφορά μόνο στο υγειονομικό κομμάτι. Μιλώ για την έλλειψη κριτικής στα όσα αυτό το διάστημα διαδραματίστηκαν. Οι μόνες φωνές είτε χειροκροτούσαν είτε αφόριζαν χωρίς επιχειρήματα βγάζοντας απλώς τα απωθημένα τους. Καμία σοβαρή συζήτηση για την κατάσταση που βιώσαμε. Κανένα ψεγάδι στον τρόπο αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων. Θαρρείς και ξαφνικά αυτή η πόλη μετατράπηκε σε ιδεατή πολιτεία. Και κάποιες φωνές που υψώθηκαν από την πλειοψηφία των μέσων κατεπνίγησαν. Ίσως γιατί χαλούσαν το όμορφο αφήγημα. Η πανδημία αυτή ανέδειξε και εδώ με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο την περίεργη σιωπή που βιώνουμε και στην ενημέρωση. Την γύμνια μας.

Έρχεται μια νέα ημέρα. Τίποτε δεν θα είναι όπως το ξέραμε. Στο χέρι μας είναι εάν θέλουμε να κρατήσουμε για τον εαυτό μας τον ρόλο του πειθήνιου πολίτη που είχαμε όλο αυτό το διάστημα, και καλά κάναμε γιατί παλεύαμε για τη ζωή. Ωστόσο η μάχη για τη ζωή μας δεν τελειώνει με την άρση των απαγορεύσεων. Αντίθετα τώρα αρχίζει. Γιατί η ζωή που προδιαγράφεται θα είναι πολύ σκληρή. Τα ωραία λόγια για τους ήρωες Έλληνες, τους συνειδητούς πολίτες θα σβήσουν. Τώρα θα μας καλέσουν να σηκώσουμε και πάλι το βάρος της κρίσης. Μιας κρίσης πολύ σκληρότερης από αυτήν που ζήσαμε τα τελευταία δέκα χρόνια. Μιας κρίσης που θα πληρώσουν και πάλι, από ότι διαφαίνεται, εργαζόμενοι και μικρομεσαίοι. Άλλωστε οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, εν μέσω πανδημίας, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία. Τώρα λοιπόν είναι που θα πρέπει να σπάσουμε αυτή την ΠΕΡΙΕΡΓΗ ΣΙΩΠΗ.